'Als in IJmeer land wordt drooggelegd, kunnen er in Pampus-Stad 200.000 huizen worden gebouwd‘

Om te kunnen voldoen aan de vraag naar woningen in en rondom Amsterdam, is het volgens stedenbouwkundige Henk Licher tijd om de blik oostwaarts te wenden: als in het IJmeer een stuk land wordt drooggelegd, kunnen er in Pampus-Stad 200.000 huizen worden gebouwd.

Amsterdam heeft zich een kapitale onderneming ten doel gesteld: de ontwikkeling van Haven-Stad, woon- en werkgebied met zo’n 50.000 woningen, grotendeels door transformatie van het bedrijvengebied in het Westelijk Havengebied. Een complexe, kostbare en langdurige onderneming omdat veel bedrijven moeten worden verplaatst, nieuwe verbindingen moeten worden aangelegd, het Westerpark moet worden vergroot, een groen-blauwe structuur moet worden ingebracht en veel noodzakelijke voorzieningen een plaats moeten vinden.

Kortom, een compleet nieuw stadsdeel waarvan de ontwikkeling mogelijk decennialang gaat duren. En daarna? Waarschijnlijk is de behoefte aan woningen van Amsterdam en zijn regio nog lang niet bevredigd.

Laten we de blik oostwaarts wenden. Aan de overkant van het IJmeer groeit Almere in hoog tempo naar zo’n 300.000 inwoners. Al voor haar ontstaan in 1976 leefde de gedachte om een deel van het IJmeer als nieuw stadsdeel te benutten: Almere Pampus. Dan rijst direct de vraag naar de verbinding met Amsterdam: IJburg ligt immers op een spreekwoordelijke sprongafstand.

Er wordt ook al jaren gesproken van een IJmeerverbinding, onder of over het water. Met veel getob over de kosten en de manier van uitvoering. Maar het kan ook anders.

De hoeveelheid zoet water als reservoir voor wateropvang van IJsselmeer, Ketelmeer, Markermeer, IJmeer en Randmeren bedraagt zo’n 200.000 hectare. Kan het kwaad om daarvan 20.000 hectare ‘af te snoepen’ door landaanwinning tussen Amsterdam en Almere? Dan ontstaat een nieuwe ruimte, qua oppervlakte even groot als Almere. Met randmeer, stranden en natuurontwikkeling, maar ook de mogelijkheid er minstens 200.000 woningen te bouwen en tevens de verbinding tussen Almere en Amsterdam via een nieuwe stad – Pampus-Stad – over land mogelijk te maken.

Het IJmeer werd in de vroege plannen van Almere en Flevoland altijd al gezien als ‘interstedelijke ruimte’. Waarom daar nu niet aan werken om op tijd te zijn voor de blijvende vraag naar woningen, ook als Almere en Lelystad aan de grenzen van hun groei zijn gekomen?

Is het niet wijs om een interdisciplinaire groep vakmensen van de gemeenten Amsterdam en Almere, de provincies Noord-Holland en Flevoland en het Rijk aan het werk te zetten om een eigentijds, dus flora-, fauna- en mensvriendelijk plan te maken? Laten we beseffen dat het in de ruimtelijke ontwikkeling van ons land altijd gaat om vér vooruitzien, zoals de reuzen op wier schouders wij staan ook deden: Cornelis Lely voor de Zuiderzee en Cornelis van Eesteren voor Amsterdam.

Zie hoe ook nieuwe natuurontwikkeling ons woongebied kan verrijken door nieuwe en soms gedurfde ingrepen – denk aan de internationaal bekende Oostvaardersplassen, het Markermeer (met de natuurgroeibriljant de Marker Wadden) en het Amsterdamse Bos. Waarom zou Pampus-Stad daarop een uitzondering zijn? Zo’n groot werk inspireert bovendien velen tot nieuwe gedachten over stedenbouw en landinrichting, natuurontwikkeling en infrastructuur en haalt zo het beste boven in onze vakmensen.