Wonen in de Zeevang
‘Woningen bouwen op basis van vraag en aanbod’ Woningbouw is een onderwerp dat garant staat voor discussie. Dat is ook niet gek: het kost veel geld, verandert het aanzicht van een dorp of stad en verkeerde keuzes zijn niet zomaar terug te draaien. Edam-Volendam is vooral zelf bouwheer, maar hoe zit dat in de Zeevang? Een interview met wethouder Hans Schütt over vraag, aanbod en behoud van dorpskarakters. ’De een wil de drukte van een stad, de ander wil ’s ochtends de vogels horen fluiten’
De voornaamste uitbreiding gaat plaats vinden in Oosthuizen. Wat voor woningen komen er?
‘In de wijk Waterrijk worden nu woningen in verschillende prijsklassen gebouwd, van goedkope koopwoningen tot huizen van vier en een halve ton. Vanwege de crisis is het toch lastig om die woningen van een half miljoen te verkopen. Daarom werken we nu op basis van vraag en aanbod.’
‘Daarnaast is ook de markt veranderd. Wij zijn, anders dan Edam-Volendam, geen eigen projectontwikkelaar. Dat laten we aan een externe partij over, al houden we als gemeente wel de regie in handen. Zo heb je geen risico. Banken zijn tegenwoordig minder makkelijk met lenen, dus krijgt een projectontwikkelaar de financiering minder makkelijk rond. Hij begint pas met bouwen als zeventig procent van de geplande huizen verkocht is. De hele keten is daardoor voorzichtiger. Niemand zit te wachten op een braakliggend terrein vol zand.’
Hoe wordt de vraag vastgesteld?
‘We hebben hier een onderzoek naar gedaan, maar de kleinschaligheid is een probleem. De behoefte is bijna niet te onderzoeken als het gaat om tien tot vijftien woningen. We zetten geen hele wijk neer. De provincie weet wel getalsmatig wat de behoefte is in de regio, en binnen gemeentes met hoge inwoneraantallen. Daar is echt sprake van doelgroepen. Een dunbevolkte gemeente als de Zeevang moet dit zelf onderzoeken.’
‘Elke kern in de Zeevang heeft zijn eigen dorpsraad. Zij praten ook mee. Daarnaast is Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) mogelijk. Een groep particulieren krijgt dan de mogelijkheid om zelf een aantal woningen neer te zetten.’
In de Structuurvisie Zeevang 2040 staat dat de kleine kernen hun eigen dynamiek en karakter moeten behouden. Wat betekent dit voor de woningbouw?
‘Dorpen als bijvoorbeeld Warder, die eigenlijk uit een lange strook van woningen en boerderijen bestaan, zonder dat er een laag achter zit, zijn zo ontstaan in de loop van de geschiedenis. Als je door zo’n lintdorp heen rijdt heb je aan alle kanten een doorkijk naar de weilanden. Dat is onderdeel van het karakter van zo’n dorp en van het landschap. Dat moet je zoveel mogelijk zien te behouden.’
‘Overigens gaat woningbouw niet alleen om huizen neerzetten en in stand houden, maar ook om de sociale dynamiek van een dorp. Denk bijvoorbeeld aan scholen die voldoende leerlingen moeten hebben. Die dynamiek kan je in stand houden met beheersbare woningbouw, zoals het bouwen van bufferwoningen in Beets, Middelie, Kwadijk en Hobrede. Daarmee kunnen we weer tien tot vijftien jaar vooruit. Verder doen we aan organische woningbouw. Als er een boerderij wordt afgebroken of als een boerenbedrijf verplaatst dan is er weer ruimte voor woningbouw. Dat gebeurt nu in Warder. Daar worden op twee plaatsen twaalf woningen gebouwd.’
Bestaat niet toch het risico dat de kleine dorpen leeglopen vanwege de vergrijzing, ontgroening en de beperkte bouw van huur- en starterswoningen?
‘Ze lopen niet leeg, maar vergrijzing is wel altijd een factor in dit soort gemeenten. De jongeren trekken weg om te studeren. Mensen die op zoek zijn naar rust en ruimte en bij wie de kinderen uit huis zijn komen juist hier wonen. De een wil de drukte van een stad, de ander wil ’s ochtends de vogels horen fluiten. Dat is een keuze. Iedereen heeft het altijd over starterswoningen, maar wil iemand van vijfentwintig wel in Middelie wonen? Die vraag is beperkt.’
‘Een oudere bevolking heeft ook weer zijn behoeftes. Ze klimmen minder snel zelf op een ladder om te gaan klussen, daar laten ze iemand voor komen. Ook de behoefte aan zorg groeit. Dus op economisch gebied brengt het ook zijn eigen dynamiek mee. Dat maakt het ook weer lastiger om te besluiten wat voor huizen er moeten komen.’
Wat is dan het beleid wat betreft seniorenwoningen?
‘Echte seniorenwoningen worden vooral in Oosthuizen gebouwd omdat voorzieningen zoals winkels en De Zorgcirkel dan dichtbij zijn. Toch zou het ook aardig zijn om er een aantal in de kleinere kernen te bouwen. Ik vind niet dat wij als gemeente moeten bepalen waar de mensen moeten wonen, dat hangt van het individu af. De gemeente moet de faciliteiten bieden. De Zorgcirkel ziet dan het liefst dat we een stuk of zes van die woningen bij elkaar zetten omdat hun personeel anders van hot naar her moet reizen. Dat speelt ook mee.’
Edam-Volendam heeft een tekort aan huurwoningen terwijl er in Zeevang een relatief lage druk op de sociale huurmarkt is. Zijn er al richtlijnen opgesteld over hoe de toewijzing van huurwoningen na de fusie?
‘Nee. Dat is aan de nieuwe raad om dat te besluiten. Ik zit zelf ook in de stuurgroep en natuurlijk moeten er afspraken gemaakt worden, maar we gaan geen dingen besluiten die we ook aan de gemeenteraad van na de verkiezingen in november over kunnen laten. De Zeevang heeft nu geen wachtlijsten of problemen met het huisvesten van asielzoekers. Volgend jaar is de situatie weer anders.’