Coalitieakkoord gemeente Waterland 2018 - 2022: bezuinigen en weer sluitende begroting realiseren
Coalitieakkoord gemeente Waterland 2018 - 2022: Duurzaam, sociaal en toekomstbestendig
Vooraf
Toekomstbestendig, duurzaam en sociaal: dat is het Waterland waar het goed wonen is en waar mensen zich nauw bij elkaar betrokken voelen. Dat is het Waterland waar de partijen CDA, Groenlinks, PvdA en D66 voor staan. In de periode 2018-2022 geven wij daar verder vorm aan, zodat Waterland klaar is voor een duurzame toekomst.
Deze coalitie kiest ervoor om eerst de financiën structureel op orde te brengen, zodat we in 2020 weer een sluitende begroting hebben. Dit coalitieakkoord is om die reden ook geen agenda met kostbare investeringen.
Toekomstbestendig betekent dat wij ons moeten voorbereiden op de energietransitie. Dat heeft consequenties voor de manier waarop wij wonen, bouwen, energie opwekken en ons verplaatsen. Onderzoek naar de bestuurlijke toekomst van Waterland loopt allanger. Uiterlijk in 2020 moet er een duidelijke uitspraak komen over de zelfstandigheid. Samen met inwoners, bestuurlijke en maatschappelijke partners.
Van de gemeentelijke organisatie wordt in de komende jaren veel gevraagd. Grote bouwprojecten als het Galgeriet zijn in voorbereiding; de implementatie van de omgevingswet legt een groot beslag op de capaciteit van de organisatie; en de zorg en de overschrijdingen in de zorg hebben de volle aandacht.
We staan kortom voor grote veranderingen en uitdagingen, waar we samen de schouders onder zetten. In een open bestuurscultuur. Met respect voor elkaar. En een luisterend oor voor onze inwoners. De gemeenteraad kan een verdere kwaliteitsslag maken waar het gaat om efficiëntie. Samen met vertegenwoordigers van de raad willen wij daarnaar kijken.
Er is ook veelom te behouden in Waterland. Genomen raadsbesluiten worden in de nieuwe coalitieperiode gerespecteerd. En we blijven ons hard maken voor het mooie landschap, de fijne leefomgeving, die veilig is en met goede voorzieningen. Een plek waar je goed kan wonen, werken en recreëren.
Financiën
In 2017 zijn forse overschrijdingen op de begroting ontstaan, met name in het sociale domein. Wij brengen de financiële situatie van de gemeente Waterland weer op orde. Moeilijke keuzes zijn daarbij onafwendbaar. Voor de tekorten, exclusief die in het sociaal domein, zoeken we oplossingen in de eerste begrotingsaanpassing. Structurele uitgaven worden gedekt door structurele inkomsten: dat is daarbij het uitgangspunt. De coalitie zet in eerste instantie in op bezuinigingen. Stijging van de OZB komt pas als allerlaatste in beeld.
Voor het sociaal domein is langere tijd nodig om te komen tot een sluitende begroting. Daarom kiezen we voor een overgangsperiode van twee jaar. De tekorten voor 2018 en 2019 worden gefinancierd door een onttrekking uit de algemene reserve.
Dit alles betekent dat er eerst meer inzicht in de huidige financiële situatie moet komen, voordat we linvesteringen doen die structurele lasten met zich mee brengen.
Samenwerking in de regio
De taken en de rol van de gemeentelijke overheid veranderen. Veel besluiten worden in grotere verbanden genomen. In grote projecten is de gemeente slechts een van de partijen. Denk aan de twee grote dijkversterkingen. Vraagstukken als de energietransitie en de omgevingswet vragen om gemeentelijke expertise en slagkracht, net als een goede uitvoering van het sociaal domein.
De vraag is of Waterland die slagkracht nu en in de nabije toekomst voldoende heeft. In het recente bestuurskrachtonderzoek is voldoende informatie verzameld om knopen door te hakken. Dat willen we doen na overleg met bestuurlijke partners, inwoners, kern raden, ondernemers en maatschappelijke instellingen. Om zo voldoende draagvlak te creëren voor de uiteindelijke keuze.
De belangrijke vraag is of de gemeente Waterland zelfstandig kan blijven of niet. Wat zijn de consequenties van zelfstandig blijven? Of staan we sterker als we de handen ineen slaan met partners in de regio? Een bestuurlijke fusie is daarbij ook een optie. Wij willen graag zelf de regie houden in dit proces en voorkomen dat anderen voor ons gaan beslissen. Dat gebeurt namelijk wanneer we de deur naar de gemeenten om ons heen gesloten houden. De keuze over de toekomst van de gemeente Waterland valt uiterlijk in 2020.
Bouwen, wonen en voorzieningen
In 2019 zal de eerste paal op het Galgeriet de grond in gaan. We maken een start met de bouw van in totaal zo'n duizend woningen in deze coalitieperiode. Gezien de grote vraag naar woningen blijft het beleid ook de komende jaren gericht op voldoende nieuwbouw. We gaan echter niet bouwen in het groen. Dus ook niet in de Purmer en Ilpendam-Noord.
We handhaven bij nieuwbouwprojecten de bestaande verdeling dertig procent sociaal (huur en/of koop), tien procent sociaal-plus (huur en/of koop) en zestig procent vrije sector. Voorwaarde daarbij is dat sociale koop sociale koop blijft. Daarvoor zoeken we naar de beste opties om dit te realiseren. We zoeken aansluiting bij de discussie in de Metropoolregio Amsterdam om bij de toewijzing van sociale huurwoningen meer op urgentie van woonzoekenden te letten dan op de formele
insch rijvingsduur.
Naast Galgeriet liggen er plannen voor de Kohnstammlocatie, Regenboog, Van Disweg en de sportvelden op Marken. Deze plannen moeten voortvarend uitgevoerd worden. We vinden het bovendien belangrijk dat er gedifferentieerd wordt gebouwd. Voor jongeren en levensloopbestendig. Dat zorgt voor een goede doorstroom op de woningmarkt. Daarom ondersteunen we in de kernen initiatieven voor tijdelijke jongerenwoningen. Bij grote bouwprojecten wordt ruimte geboden aan woonconcepten voor ouderen, zoals verzorgd wonen.
Voorzieningen in de kernen moeten op peil blijven. Vanwege de huidige tekorten en de structureel hogere kosten die het overstappen naar de openbare bibliotheek tot gevolg heeft, besluiten we om voorlopig het contract met Karmac voor twee jaar te verlengen.
Inwoners van Waterland moeten hun afval eenvoudig en zoveel mogelijk dichtbij (in de kern) kwijt kunnen. Dat kan, omdat het inzamelen van gescheiden afval geld bespaart. Op dit moment wordt een onderzoek gedaan naar de verschillende opties voor het tijdelijk vestigen van een milieustraat. Bij de keuze voor de locatie van de definitieve milieustraat, al dan niet in Katwoude, letten we zowel op dienstverlening als op kosten.
De openbare ruimte moet er goed uitzien. Daarom wordt er ingezet op verbetering van de onkruidbestrijding te beginnen op beeldbepalende plaatsen in Waterland. Het streven is te gaan werken met beeldkwaliteitsplannen.
Duurzaamheid en energietransitie
Nederland heeft zich gecommitteerd aan het klimaatverdrag van Parijs. Energietransitie, de overgang van olie en gas naar duurzame vormen van energie, vraagt ook van de gemeente Waterland een forse inspanning. De afgelopen periode is al veel geïnvesteerd in duurzaamheid. Hier gaan we mee door. Met verduurzaming van nieuwbouwen aardgasloos bouwen als uitgangspunt. Ook bestaande bouw moet zoveel mogelijk verduurzamen.
De rijksoverheid stelt middelen voor energietransitie beschikbaar. Ook de gemeente kan wat doen om bewustwording te creëren en duurzame initiatieven te ondersteunen. Daarom richten we een duurzaamheidsjenergietransitiefonds op. De financiële vertaling hiervan volgt wanneer we meer inzicht hebben in de financiële positie van de gemeente.
Wij zijn voorstander van alternatieve vormen van energie en staan positief tegenover uitbreiding van windenergie bij de Nes. Daarbij kijken we kritisch naar de landschappelijke gevolgen en hoe het extra rendement ten goede komt aan de inwoners van Waterland.
Om aan de toenemende vraag voor elektrische auto's te voldoen komen er meer laadpalen. Bij het bepalen van de locaties daarvan sluiten we onder meer aan bij ideeën en initiatieven van ondernemers en inwoners.
Zorg, welzijn en maatschappelijke participatie
De overgang van de zorg naar de gemeente is met veel uitdagingen gepaard gegaan. Er is de afgelopen jaren een ruimhartig beleid gevoerd. Onlangs is geconstateerd dat er forse overschrijdingen zijn op de zorgbudgetten. Wij zetten in op een grondige analyse van de oorzaak van de overschrijdingen. De uitkomst hiervan vormt de basis voor een besluit over het zorgbeleid. De zorg moet betaalbaar zijn, maar wel sociaal. Dat wil zeggen dat goede zorg voor iedereen toegankelijk blijft.
Het stimuleringsfonds, voor maatschappelijke initiatieven van kern radert, sportverenigingen, sociale culturele instellingen en inwoners, zetten we voort.
We gaan ook statushouders actiever betrekken bij de samenleving. Hiervoor wordt een actieplan opgesteld met maatregelen die statushouders aan het werk helpen.
Bereikbaarheid, verkeer en vervoer
Waterland moet goed bereikbaar blijven. De bouw van meer woningen vergroot het belang van bereikbaarheid en openbaar vervoer. Dit betekent goede fietspaden, fietsenstallingen en voldoende parkeerplaatsen.
Een goede bereikbaarheid betekent dat we voor de N247 bij de provincie en de vervoersregio blijven aandringen op een onderdoorgang bij Broek in Waterland. Wij zijn echter geen voorstander van een vierbaansonderdoorgang of een verbreding van de N247 naar 2x2-baans. We blijven alert op een zo minimale overlast indien de brug in Broek in Waterland gerenoveerd gaat worden.
Inwoners van de binnenstad van Monnickendam hebben deelgenomen aan een enquête over verkeer en parkeren. De uitkomsten hiervan moeten in 2019 leiden tot maatregelen om de verkeersen parkeerdruk aan te pakken. Bijvoorbeeld parkeren aan de rand van de oude kern in Monnickendam bij de Loswal. Hiervoor gaan we in overleg met inwoners en bedrijven.
Onderwijs, cultuur en sport
De renovatie van de basisschool in Broek in Waterland is in voorbereiding en wordt in de komende periode (2019) gerealiseerd. De Verwondering verhuist naar een gerenoveerde locatie en daarmee zijn bijna alle schoolgebouwen up to date.
Sport en bewegen is belangrijk voor een goede gezondheid. Sommige inwoners kunnen daarbij een steuntje in de rug gebruiken. We stellen een beleid op om actief en gezond ouder worden te stimuleren. De invoering van een sportpas zou een van de onderdelen kunnen zijn.
Sporthal 't Spil is toe aan een opknapbeurt, renovatie of nieuwbouw. Ook een nieuwe locatie behoort tot de mogelijkheden, zoals op sportpak Markgouw of de locatie van de huidige Marijkehal. Een multifunctionele inrichting van de sporthal zorgt ervoor dat hij ook geschikt wordt voor culturele doeleinden.
Er komt een plan van aanpak voor sportpark Markgouw, inclusief de inpassing van een tweede hockeyveld, zodat er weer voor jaren op goed niveau gesport kan worden. Zodra er duidelijkheid is over de gemeentelijke financiële situatie wordt hier uitvoering aan gegeven.
Cultuur draagt bij aan het woonplezier van de Waterlander. Cultuurbeleid met een bijbehorend actieplan kan hieraan een impuls geven. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar provinciale subsidies en samenwerking met omliggende gemeentes.
Economie, toerisme en recreatie
Ondernemers zijn onmisbaar in Waterland. We actualiseren dan ook de economische agenda en zetten hem voort. We willen het toerisme in regionaal verband verder ontwikkelen, met oog voor de balans tussen inwoners en toerisme. Wij zetten daarom in op kwaliteitstoerisme van individuen en kleine groepen, die zowel genieten van het landschap als van de historische kernen van Waterland en die gebruikmaken van horeca en de mogelijkheden tot overnachten.
De omvangrijke dijkversterkingen die gaan plaatsvinden langs de Markermeerdijk en op Marken bieden recreatieve meekoppelkansen. Deze worden optimaal benut. Het mooie Waterlandse landschap verdient actieve bescherming, conform de afspraken in de Metropoolregio Amsterdam. Waterland geldt als voorbeeld hoe biodiversiteit verbeterd kan worden, het veenweidegebied behouden en recreatieve waarden gestimuleerd. Daarvoor blijven wij ons actief inzetten.
Voorlopige portefeuilleverdeling (wordt vastgesteld in de eerste collegevergadering)
Luzette Kroon - burgemeester
Openbare Orde en (integrale) Veiligheid
Algemeen bestuurlijke zaken
Water
Dienstverlening
Representatie, participatieproces en externe betrekkingen
Regionale samenwerking
Communicatie
Facilitaire Zaken
Jelle Kaars - CDA
Ruimtelijke Ordening
Projectwethouder Galgeriet
Bouw- en woningtoezicht
Astrid van de Weijenberg - GroenLinks
Mobiliteit en bereikbaarheid
Duurzaamheid, milieu en energietransitie
Werk en Inkomen
Gemeentelijk Vastgoed
Beheer openbaar gebied
Monumentenzorg en archeologie
Dierenwelzijn
Handhaving
Ton van Nieuwkerk - PvdA
Zorg & Welzijn
Volksgezondheid
Grondzaken
Volkshuisvesting
Wonen
Integratie en Huisvesting voor verblijfsgerechtigden
Bestuurskracht
Personeel & Organisatie
Bas ten Have - D66
Financiën
Onderwijs
Toerisme en recreatie
Cultuur
Kernraden
Sport
Landschap
Economische Zaken