De Visual Rights Group (voorheen: Permission Machine) stuurde mij per email een factuur voor het gebruik van een afbeelding in mijn lesmateriaal. Ik moet 360 euro betalen, binnen 14 dagen. De mail zag er verdacht uit, als de zoveelste agressieve oplichter-spam. Ik kreeg het document echter ook nog per post. Gewoon maar betalen dus? Of zijn het maffiapraktijken van een malafide copyright-trol?
De mail lijkt van ANP Legal Department, maar de afzender is een Belgische club, Visual Rights Group. Dat klinkt niet al te betrouwbaar. Waarom is de mail niet van het ANP of van Hollandse Hoogte, de eigenaar van ANP?
Voorheen heette dat Belgische bedrijf Permission Machine. Dat kreeg een enorm slechte naam en werd aan de publieke schandpaal genageld. Ze gebruikten keiharde deurwaarders om ontelbaar veel automatisch verstuurde boetes te innen. Maar ze veranderden hun naam en gingen gewoon door onder de naam Visual Rights Group.
Visual Rights Group: oplichter of trol?
Ik had een screenshot geplaatst van de website NU.nl. Dat betreft het “recht op citaat”. Je mag bijvoorbeeld een foto van een krant plaatsen waar dat plaatje op staat, of een foto van iemand die de LINDA vasthoudt waar dat plaatje op staat, of een foto van een straatbeeld waarin dat plaatje ergens te zien is. Dat valt allemaal zonder twijfel onder het recht op citaat. Ik plaats niet het plaatje zelf, maar het plaatje is ergens zichtbaar op mijn eigen foto.
Bij zo’n groot en steenrijk bedrijf verwacht je dat ze het recht op citaat wel kennen. Het lijkt er daarom op dat de Visual Rights Group (voorheen dus die alom gehate rechten-trol Permission Machine) malicieuze oplichters zijn, die arme bloggers, tieners en docenten geld uit de zak proberen te kloppen. De gedupeerden kunnen zich niet verdedigen, want zij hebben geen dure advocaat. En daar gokken ze op, zoals ze er ook op gokken dat men het recht op citaat niet kent, en men dus gewoon altijd maar klakkeloos betaalt. Zeker als hun keiharde deurwaarders aankloppen.
Patent-trollen noemen ze dat ook wel, of copyright-trollen. De rechthebbenden ontvangen vaak niet eens geld van ze, want het zijn sluwe geldwolven. Ze zijn juridisch geslepen en draaien iedereen een poot uit, ook hun klanten. Maar er is steeds meer verzet, onder andere van Belgische rechters, zie dit artikel:
“In november 2021 vonnist een rechtbank in Gent verrassend hard in het nadeel van Permission Machine in een zaak van Kortom, een Belgische vereniging voor open communicatie. Die had fotorechten geschonden van Belga, de evenknie van ANP. Kortom ontving een vordering voor licentierechten van PM en maakte daar een principezaak van, gericht tegen de ‘onredelijke en agressieve’ werkwijze van PM.
Er zijn zelfs copyright-trollen die jou facturen sturen voor plaatjes die niet eens een eigenaar hebben, en via slimme rechtszaken zelfs dan hun gelijk krijgen:
Het meest ergert ze zich aan het voetstoots vonnissen door rechters tot betalingen door gedaagde inbreukmakers aan de hand van tarieven van Foto Anoniem; een club die fotorechten int als de maker niet te achterhalen is. Toegewezen schadevergoedingen lopen op tot wel 10.000 euro.
Foto Anoniem heet inmiddels touwens Stichting BeeldAnoniem.
Zie ook de website van Martine Bakx over de malafide praktijken van deze gevaarlijke clubjes. Bijvoorbeeld dit artikel.
Pas op met Visualrightsgroup
Het agressieve gedrag is geen aanbeveling om hun diensten te gebruiken. Zeker niet voor grote organisaties als het ANP (voorheen van John de Mol, nu van Hollandse Hoogte). Ook plaatjes die in PDF’s ergens op je webserver staan zijn niet veilig, als die PDF publiek bereikbaar is.
De kans is ook groot dat ANP-fotografen hun eigen rechtenvergoedingen ook al niet van ze ontvangen. Zie allerlei bewijs daarvoor op internet.
Geen btw, dus belastingontduikers
Bovendien zit er op hun factuur geen btw. Op alle facturen moet btw vermeld worden, ook als het 0% btw betreft. En 0% btw mag helemaal niet bij een extern ingehuurde commerciële dienst. Dus het zijn ook nog eens belastingontduikers! Beste Belastingdienst: daar ligt voor een vermogen aan belastinggeld. Pak ze! Jullie hebben toch wel redelijke advocaten, mag ik hopen?
Ik heb ze een aantal mails gestuurd, maar ik heb nog geen reactie ontvangen. Mogelijk erkennen ze alsnog het recht op citaat, wat in mijn geval zonder twijfel zo is. Ik zal het hier laten weten.