Begraafplaats Edam
In de laatste Stadskrant was een bericht van de gemeente doorgeplaatst, met de boodschap dat een deel van de begraafplaats bij de Grote Kerk zou worden ‘gerenoveerd’.
Dit blijkt het oudste gedeelte te zijn, aan de noordoost kant, grofweg tussen de rode beuk en de imposante graven van de familie Pont. Ik was stomverbaasd dat dit plan zo onverwacht en op deze manier werd gelanceerd. Ikzelf bezit en verzorg een graf in dit gedeelte en wist van niets. Ik heb verschillende mensen aangesproken, maar ik begrijp dat de impact van de voorgestelde ingrepen niet direct tot iedereen is doorgedrongen.
Iedere Edammer met oog voor het stadsschoon is trots op ‘onze’ begraafplaats en op het ensemble dat gevormd wordt door de Grote Kerk en de rondom de kerk gelegen graven, met de prachtige beplanting.
Het vak met de oudste graven (vak B), is in die beeldvorming belangrijk: de grafstenen, zo dicht opeen, met de prachtige honingboom in het midden, vormen een romantisch geheel. Veel stenen stammen nog uit het begin van de vorige eeuw. De toeristen die ik daar ter plekke spreek zijn altijd heel enthousiast.
Het stukje in de Stadskrant maakt duidelijk dat het de gemeente er vooral om gaat het delven van nieuwe graven in dat gedeelte te vergemakkelijken. Ter wille van de graafmachines wil men drie dwarspaden van 1,20 meter aanleggen.
Daarvoor moeten een groot aantal grafstenen (meer dan honderd) worden geruimd en afgevoerd. Wat dit deel van de begraafplaats drastisch en onherstelbaar zal veranderen. Daarmee wordt ook een deel van de geschiedenis van Edam weggenomen (zo is er een gezamenlijke steen voor een jonge vrouw en haar verloofde, beiden gestorven in 1919/1920, ze waren overduidelijk slachtoffers van de Spaanse griep).
Renovatie betekent in dit geval een drastische Verwoesting. Er is een eenvoudige oplossing: dit gedeelte monumentaal verklaren, en in dit vak geen graven meer uitgeven. Er is elders genoeg ruimte voor nieuwe graven (dit in tegenstelling tot wat in het artikel staat). En grondwaterproblemen zijn er in dit gedeelte ook niet (idem).
Niemand kan bezwaar hebben tegen liefdevol onderhoud van de begraafplaats, in de lijn van de groep vrijwilligers die iedere woensdagochtend aan het werk is. En ook niet tegen het incidenteel verwijderen van een enkele kapotte liggende zerk. Maar stop dit onzalige plan!
De geschiedenis herhaalt zich: ruim twintig jaar geleden, in de tijd van wethouder Nelly Veerman-Tol, zette de gemeente zich ook plotseling in om de begraafplaats ‘op te knappen’ (overal stonden toen bordjes met ‘dit graf wordt geruimd’). Daar heeft Oud-Edam zich toen krachtig tegen verzet, en met resultaat, want het hele plan ging de prullenbak in. Graag opnieuw een reactie van iedereen die een warm hart heeft voor het stadsschoon van Edam!
Lieneke Frerichs