‘Edamse puzzel’ wordt steeds complexer

Geplaatst op 17 mei 2026 om 11:31 uurBron: Stadskrant

“De Edamse puzzel’, zo wordt de accommodatie-kwestie van diverse Edamse voorzieningen inmiddels door de gemeente genoemd. Vorige week donderdag, tijdens een informatieve bespreking over maatschappelijke voorzieningen, bleek dat deze puzzel nog lang niet is opgelost. Integendeel: de puzzel wordt alleen maar ingewikkelder. En gaat heel veel geld kosten. Het is aan een nieuw gemeentebestuur om met zo breed mogelijk gedragen oplossingen te komen.

Daniel Specker, gemeentelijk beleidsmedewerker Sociaal Domein, bracht drie scenario’s naar voren. Nadat hij een kort overzicht gaf van de weg die tot nu toe is afgelegd. In Edam moeten de (inmiddels twee) basisscholen verduurzamen. De Trimaran moet na een jarenlange en chaotisch verlopen zoektocht een nieuw gebouw krijgen op de locatie waar nu nog de gebouwen staan van openbare basisschool De Piramide. Die school is vorig jaar gesloten wegens een tekort aan leerlingen.

Podium
Specker vertelde dat de puzzel begon nadat Club- en Buurthuiswerk Edam-Volendam vijf jaar geleden de huur van de Singel opzegde. Vervolgens koos een raadsmeerderheid er voor om het Centrum Jeugd en Gezin van de Volendamse Broeckgouw (opgericht in 2015) te laten verhuizen naar het Edamse buurthuis. Daardoor zullen er diverse functies vervallen, waaronder een podium. Maar het zou de gemeente een mogelijke besparing opleveren want het nieuwbouwpand waar CJG nu in gehuisvest is, draagt een zeer hoge huur.

Rechtszaak
Op de locatie van de Trimaran moet woningbouw komen, is nog steeds het plan. De Nieuwe School (DNS) wordt grootschalig gerenoveerd en verduurzaamd. En zal tijdelijk een plek moeten vinden in de lokalen van de Piramide, waarna deze school gesloopt kan worden. Maar buren van DNS dreigen met een rechtszaak. Onder meer over de hoogte van een nieuw te bouwen aanbouw. En dan duurt het waarschijnlijk nog jaren alvorens de verhuizing kan plaatsvinden. Om de puzzel nog ingewikkelder te maken kwamen de gezamenlijke gebruikers van het Edamse Wijkgebouw recent ook met een verzoek. Zij hebben extra ruimte nodig en komen er niet uit met de huidige verhuurder. Zij zien kansen in het Singelgebouw, boven de Hummelhoek. Laatstgenoemde zou op termijn wellicht ook kunnen verhuizen richting de nieuwe Trimaran.

Enorme bouwkosten
Met het verstrijken van de jaren zijn de bouwkosten enorm gestegen. Becker toonde enkele opties. Een gerenoveerde de Singel op de huidige fundering gaat ruim 2,2 miljoen euro kosten. Als je de huisartsen, WSP en CJG samenbrengt gaat de uitvoering 3,3 miljoen kosten. En wil je ook de activiteiten van het buurthuiswerk (zonder podium) erbij betrekken dan heb je het over bijna vier miljoen euro bouwkosten. De laatste twee opties zijn al met al het gunstiger voor de gemeentelijke portemonnee als gevolg van extra huurinkomsten. Vorig jaar namen enkele inwoners het voortouw om aandacht te vragen voor deze plannen. Want het verenigingsleven in Edam kent niet veel voorzieningen meer. Voor toneelvereniging D’Ye en popkoor Afslag Edam bijvoorbeeld lijkt geen ruimte meer in de nieuwe plannen. En dat geldt ook voor andere organisaties zoals de Weggeefwinkel.

Sluiting bibliotheek
Enkele maanden geleden bleek dat ook de bibliotheek in Edam moet sluiten. Om pas weer open te gaan op het moment dat er een nieuw schoolgebouw staat voor de Trimaran, waar de bibliotheek een plek gaat krijgen. Maar dat kan nog jaren duren. Volgens Becker is dat laatste een relatief probleem met de Volendamse bibliotheek dichtbij.

‘Geldverslindend’
In de raad waren donderdag diverse insprekers. Joop van Overbeek vroeg opnieuw aandacht voor de betekenis van de Singel als ‘hart van de samenleving’. Hij deed een oproep om het eerdere raadsbesluit over CJG te ontbinden. En wees op een nog ouder geldverslindend gemeentelijk besluit: de verkoop van de raadszaal aan de Schepenmakersdijk. Je kunt maar beter vooraf goed luisteren naar de gemeenschap, was zijn boodschap, want anders kost het ook nog eens onnodig veel geld. Andre Oudejans en Cornalijn van Leuzen-Bijker spraken namens een groep inwoners die alles op alles wil zetten om een volwaardige bibliotheek te behouden. Ze wezen op het belang van lezen, kansongelijkheid, de bibliotheek als ontmoetingsplek en rustpunt, feitelijk nog de enige openbare ruimte in Edam. “Ik mis de lange termijnvisie en leiderschap.”

‘Voorzieningen geen luxe’
Zowel Oudejans als Van Leuzen kwamen met het idee om te onderzoeken of de bibliotheek niet samen kan gaan met de activiteiten in de Singel. Zodat er een sterk en passend pakket komt van sociaal-culturele activiteiten, een eigentijdse en elkaar versterkende combinatie. Ook werd gewezen op de unaniem uitgesproken verkiezingsbelofte voor behoud van de bibliotheek. “Niet tijdelijk, niet half, maar als volwaardige voorziening. Want waar je opgroeit in deze gemeente mag nooit bepalen hoeveel kansen je krijgt. Voorzieningen zijn geen luxe maar een basis.” Ook Mireille Boetje, directeur bibliotheek Waterland, sprak de raad toe. Zij vertelde geroerd te zijn door de betrokkenheid van de Edammers. Over de manier waarop ze de bibliotheek alsnog voor Edam wil behouden tijdens een overbruggingsperiode sprak ze zich niet uit.

Grote zorgen
Raadslid Jan-Jaap Surie (VVD) benoemde dat er geen tijdslijnen zichtbaar waren. En vroeg om een visie voor de Edamse bibliotheek. “Door heel veel tegelijk te willen doen is de puzzel erg ingewikkeld. Waarom niet één voor één?” Marlon Koek (Zeevang Belang) had ook grote zorgen over de gang van zaken. Onder meer over de toekomst van de bibliotheek. Sophie Basseleur (D66) kwam met een pleidooi om (centrale) zorg aan te bieden op één locatie. Ze noemde de locatie waar nu nog de Trimaran is gevestigd. Maar wethouder Tuijp gaf mee dat het besluit al was vastgesteld. “Daar moeten woningen komen.”

Luister naar gemeenschap
Al met al lijkt de puzzel door de opeenhoping van culturele, maatschappelijke en sociale activiteiten er alleen maar groter op te worden. De opvolger van wethouder Vincent Tuijp zal de puzzel moeten ontwarren. Nauw contact met de Edamse gemeenschap is hierbij onontbeerlijk en vooral nuttig, bleek uit de inhoudelijk gefundeerde bijdragen van de insprekers.

2 reacties

Sorteer op

Evodammer
17 mei 2026 om 17:46
Wat een verhaal. Misschien eens de zaken omdraaien? Eerst die Piramide plat en verbouwen, want die staat nu al een schooljaar leeg. Dan komt er een eerste verhuizing op gang, kan er gebouwd worden op de locatie van de Trimaran. Ipv wachten op de rechtszaak van die andere school.
MariekeJanzen
17 mei 2026 om 15:40
Luister naar de gemeenschap!

Commentaar van het ‘Singelcomité’, de groep die opkomt voor de Singel en in die vorm ook meerdere malen met wethouder Vincent Tuyp om tafel heeft gezeten, om de ontwikkelingen t.a.v. de Singel te bespreken en de stem van de Singelgebruikers te laten horen. Het Singelcomité is opgericht in september 2024 door Marieke Janzen en Joop van Overbeek, toen bleek dat de Singel gesloten zou worden voor het einde van 2024.
Wij zijn niet ‘enkele inwoners’, maar een serieuze groep, die als eerste aan de bel trok en hoopte de Edamse burgers wakker te schudden. Een breed gedragen platform van de burgers van Edam, met inmiddels ook een eigen werkgroep, met zeer betrokken mensen!

De plannen om het gebouw van de Singel te gaan gebruiken voor andere zaken is al gestart voordat het CJG echt in beeld kwam. De gemeente heeft al in oktober 2023 in het beleidsstuk ‘passend accommoderen’ veranderd in de bestemming:‘welzijn’. Nu dreigt men de bestemming van de Singel te wijzigen in: ‘uitsluitend gezondheidszorg’. Bij de plannen om het CJG op hun huidige locatie te vestigen stuitte men in 2023 al op weerstand in de politiek. Het CJG ging
in 2015 van start in een te grote ruimte, met veel en te hoge huur van €138.000, inclusief gas en licht + €250.000, inrichtingskosten. Binnenskamers, in het college, bij monde van Gina Kroon,
gaf men toen al aan dat het absurd was.

De aanpassing van het Singelgebouw met een bestemming ‘gezondheidszorg’, is enorm en niet te combineren met een culturele/sociale functie. De wethouder heeft wel altijd op die mogelijkheid voorgesorteerd, maar met de nu bekende grootse plannen voor het CJG en nu ook die van de huisartsen, acht het Singelcomité, deze combinatie als onmogelijk.

De reden van het opzeggen van de huur door het CBW en het teruggeven van het CBW van het beheer van de Singel, zijn discutabel. Het CBW gaf als reden o.a. hoge energiekosten, maar daar is geen openbare informatie over terug te vinden. Zelf heeft het CBW jarenlang zeer weinig gedaan aan het onderhoud van de Singel en het zichtbaar maken en houden van dit culturele centrum binnen de gemeente. Al vanaf 2020 is er gedoe rond de Singel. De term ‘sterfhuisconstructie’ van dhr. Surie van de VVD geeft dat ook aan. Door niets meer aan een gebouw en zijn functie binnen de gemeenschap te doen (op wat voor manier dan ook), sterft het een langzame dood. Men hoopt dan op weinig weerstand en kan via allang voorbereide wegen, de weg vrij te maken voor een gebouw met een totaal andere functie, zonder plek voor culturele en sociale activiteiten.

De actie van de huisartsen van het Wijkgebouw in Edam is ook discutabel.
Blijkbaar zijn ze al een geruime tijd in gesprek met wethouder Tuyp en waren wij als Singelcomité, maar denk ik ook mensen binnen en buiten de raad enorm verrast over de vergevorderde plannen om een deel van de Singel te gaan huren en dus een voor iedereen nieuwe partij in deze puzzel!
Er was terecht sprake van een 'overvaltactiek'. Door hun planvorming verdringen ze de huidige gebruikers uit de locatie van de Singel. Dit is een ongewenst conflict. De huisartsen geven aan dat ze meer ruimte zoeken mede door hun overname van de patiënten van dr.Koper. De vraag is waarom de huisartsen bij de overname van de patiënten van dr.Koper ook niet zijn praktijkruimte zijn gaan gebruiken/huren. Het bestaande wijkgebouw is een degelijk gebouw wat door vele Edammers als functioneel wordt beschouwd op een goede locatie met een groot parkeerterrein in de onmiddellijke nabijheid en doelmatig gelegen nabij het nieuwe zorgcentrum de Meermin. En waarom heeft de gemeente niet bij de plannen van de Meermin, ook de huisvestingsproblemen van het CJG, het Wijksteunpunt en de huisartsen uit het Wijkgebouw van Edam meegenomen?
Een ideale combi van ouderen en andere gezondheidszorg op één plek en op een goede en bereikbare locatie voor alle inwoners van de gemeente! En een goed voorziene bibliotheek met allerlei andere maatschappelijke en sociale functies aan de overkant! Centrale zorg zoals genoemd door mevr. Basseleur van D66.

Het Singelcomité gaat voor gedegen overleg met alle raadsleden en politieke partijen om uitstekende culturele en sociale voorzieningen voor de burgers binnen Edam te behouden.
Liefst op de huidige locatie en anders in goed overleg met dezelfde voorwaarden en condities ergens anders binnen de kom van Edam. De ‘Edamse puzzel’, moet opnieuw bekeken worden en besluitvorming hierover uitgesteld en goed overdacht worden! Een doordacht stappenplan zoals o.a. ook dhr. Surie van de VVD en ook anderen benoemen. De nieuwe raad met oude en nieuwe raadsleden die al dan niet goed bekend zijn (ingelezen in) met deze problematiek zal opnieuw alles moeten bekijken. Eerst maar gaan starten met het plan van de Trimaran en dan maar eens verder kijken. Alles blijft tijdelijk bij het oude, ook t.a.v. de bibliotheek, totdat er echte zekerheden en goede plannen zijn. Samenwerking met andere partijen, zoals de bibliotheek is cruciaal!

Het mag niet alleen gaan om allerlei ingewikkelde financiële beslissingen binnen de gemeente!
Het mag niet alleen gaan zoals wethouder Tuyp aangaf om een voorrangsfunctie van het zorgdomein t.o.v. het sociaal/cultureel en maatschappelijk domein! Ze hebben elkaar nodig! Burger welzijn verbetert door een goede sociale en maatschappelijke omgeving!
Dat is ook een zorgplicht van de gemeente en een belangrijk onderdeel van het verdelen van gemeenschapsgeld!
Namens het Singelcomité, Marieke Janzen