Godzilla El Niño: hij explodeert terwijl je er naar kijkt

De VN waarschuwt dat de huidige El Niño ongekend sterk wordt. Volgens de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) breekt de gebeurtenis mogelijk alle records van de afgelopen duizend jaar. De extra hitte komt boven op een klimaat dat al snel opwarmt. Daardoor kan 2027 het warmste jaar ooit worden. Wetenschappers spreken al van een Godzilla-El Niño. El Niño is een natuurlijk klimaatpatroon. Door veranderende winden boven de Stille Oceaan warmt het zeewater op. Die warmte wordt vervolgens afgegeven aan de atmosfeer.

De meest recente meting, van afgelopen maandag (31-8-2026), laat zien dat de zeetemperatuur in het hart van El Niño 2,6°C boven het dertigjarig gemiddelde ligt. Dat is bijna net zo hoog als de hoogste afwijking ooit gemeten in het satelliettijdperk, 3,1°C in 2015. En de piek moet nog komen. Volgens het gemiddelde van veertien verschillende modellen bereikt El Niño in november een piek van ongeveer 4°C. Klimaatanalist Zeke Hausfather zegt dat gegevens uit koraal, boomringen en historische bronnen laten zien dat geen enkele El Niño in de afgelopen duizend jaar dit niveau heeft gehaald. Een temperatuurafwijking boven 0,5°C geldt al als El Niño.

Er is nog een andere zorg. Recent onderzoek laat zien dat opwarming van de aarde El Niño cycli sterker maakt. Die sterkere cycli versterken op hun beurt weer de gevolgen van de klimaatcrisis. En zo wordt het een kantelpunt. In sommige gebieden lag de temperatuur onder het zeeoppervlak in juli en begin augustus zelfs 8°C boven het gemiddelde.

Gevolgen over de hele wereld
De stijgende hitte heeft nu al effect. Bosbranden in Indonesië worden erger. De belangrijke moessonregens in India worden zwakker. De gevolgen verspreiden zich wereldwijd, van meer brandgevaar in Australië tot heftigere overstromingen in Zuid Amerika. Het Wereldvoedselprogramma zei in augustus dat El Niño er waarschijnlijk voor zorgt dat ongeveer 50 miljoen mensen in acute honger terechtkomen. De klimaatcrisis, veroorzaakt door vervuiling van fossiele brandstoffen, versterkt nu al extreem weer en kost mensenlevens. Deze zomer werd Europa getroffen door de meest extreme hittegolf ooit gemeten, met minstens 35.000 doden tot gevolg. El Niño zal deze gevolgen nog verder opdrijven. De omvang van de gebeurtenis wordt omschreven als “echt verbijsterend” en een gebeurtenis van “Godzilla niveau”. De wereld is beland in de gevarenzone van extreem weer. Het is nu een race tussen groeiende risico’s en onze inzet voor klimaatactie en bescherming van mensen. Die race moeten we winnen. António Guterres, secretaris generaal van de VN

Monsterlijke proporties
De WMO publiceerde donderdag een nieuwe update. Daarin staat dat El Niño stevig gevestigd is en de komende maanden uitgroeit tot een “zeer sterke gebeurtenis.” De “grote gevolgen,” waaronder overstromingen, droogte en extreme hitte, houden tot ver in 2027 aan. VN secretaris-generaal António Guterres zei: “El Niño dijt voor onze ogen uit. De wetenschap laat geen ruimte voor twijfel: de planeet bevindt zich in onbekend vaarwater, en dat water warmt op. De wereld is beland in de gevarenzone van extreem weer. Het is nu een race tussen groeiende risico’s en onze inzet voor klimaatactie en bescherming van mensen. Die race moeten we winnen.”

Celeste Saulo, secretaris-generaal van de WMO, zei: “El Niño kan een enorme klap toebrengen aan gemeenschappen en economieën over de hele wereld. We zien nu al ontwrichting en verwoesting door droogtes en overstromingen, en we verwachten dat deze gevolgen toenemen naarmate El Niño sterker wordt. Nooit eerder in de vijftigjarige geschiedenis van de WMO hebben we zo’n grootschalige mobilisatie op gang gebracht met nationale meteorologische en hydrologische diensten, die vooroplopen bij het leveren van voorspellingen en diensten om levens en bestaansmiddelen te redden. We hebben geen tijd te verliezen.”

Er wordt ook al gesproken over een monster-event, een Godzilla El Niño.

Ook gevolgen voor Noordwest Europa
Chris Jaccarini, van de Energy and Climate Intelligence Unit in het Verenigd Koninkrijk, zei: “Extreem weer over de hele wereld heeft de voedselprijzen opgedreven, en dat treft de armsten het hardst. Dit gaat niet alleen om voedsel dat we importeren, maar ook om wat we thuis verbouwen. Na vijf hittegolven en wijdverspreide droogte staan Britse akkerbouwers in 2026 voor de slechtste oogst ooit. En toch zijn dit, zonder ingrijpen, misschien nog wel de goede jaren. Tenzij we snel de uitstoot verlagen en de veerkracht versterken, zullen de gevolgen van klimaatverandering blijven verergeren, waarbij El Niño de trend om de paar jaar verder opjaagt.”

Voorspellingen houden ook rekening met een extra nat en winderig najaar voor Noordwest Europa.